Cung cấp “karakuri” (tự động hóa cơ khí đơn giản)bằng khung nhôm
Cảitiếnhiện trường sản xuất bằng sángkiếnkhông dùng điện
SUS Vietnam là doanh nghiệp cung cấp khung nhôm công nghiệp đã tham gia thị trường từ năm 2011. Tại Việt Nam, công ty chủ yếu cung cấp dòng “SF Series” dùng cho máy tự động, và dòng “GF Series” được sử dụng cho các thiết bị sản xuất xung quanh người thao tác và cũng đáp ứng cho “karakuri” đang được quan tâm. Tổng Giám đốc Satoshi Wakatsuki có những chia sẻ về hoạt động kinh doanh này.
GF và Karakuri là hai mảng chínhtại thị trường Việt Nam
―― Xin ông cho biết bối cảnh tham gia vào thị trường Việt Nam.
Wakatsuki: SUS là nhà sản xuất lấy việc phát triển, thiết kế, chế tạo và kinh doanh khung nhôm công nghiệp dùng cho thiết bị sản xuất làm lĩnh vực kinh doanh chủ lực. Trong đó, đối với khung sườn của các thiết bị tự động hóa chủ yếu được sử dụng trong nhà máy, công ty sử dụng dòng SF (Standard Frame) có độ cứng cao, còn đối với các thiết bị xung quanh khu vực làm việc của công nhân thì sử dụng dòng GF (Green Frame), qua đó đáp ứng được đa dạng các loại thiết bị sản xuất.
Cụ thể, dòng SF chủ yếu được sử dụng cho các máy tự động dùng động lực như mô-tơ, còn dòng GF được dùng cho bàn thao tác, kệ, xe đẩy, máng trượt (shooter), cũng như các thiết bị “karakuri” đang được quan tâm hiện nay. Ngoài việc bán linh kiện riêng lẻ cho từng dòng, chúng tôi còn có thể đề xuất giải pháp, thiết kế, lắp ráp và bàn giao trọn gói theo đúng nhu cầu của khách hàng.
Một đặc điểm nổi bật khác là chúng tôi tự thiết kế, phát triển và sản xuất ngay trong nội bộ cả khung nhôm lẫn các linh kiện như đầu nối dùng để liên kết, với hơn 1.000 chủng loại sản phẩm được giới thiệu trong catalogue. Nhờ mức độ tự do trong thiết kế rất cao, công ty có thể chế tạo các thiết bị sản xuất phù hợp với từng mục đích sử dụng và điều kiện thực tế tại hiện trường.
Hoạt động mở rộng ra nước ngoài của SUS bắt đầu từ Thái Lan vào năm 2001. Nhờ sự thành công của hoạt động kinh doanh tại Thái Lan, cùng với xu hướng “China Plus One”, Việt Nam đã được chú ý như một thị trường tiềm năng tiếp theo. Được thúc đẩy thêm bởi quy mô đầu tư và tốc độ tăng trưởng kinh tế, SUS Vietnam đã được thành lập vào tháng 6 năm 2011.
―― Xin ông cho biết nội dung hoạt động kinh doanh của SUS Vietnam.
Wakatsuki: Hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty chúng tôi, cũng tương tự như SUS, là kinh doanh các sản phẩm khung nhôm do công ty tự sản xuất và các sản phẩm của IAI. Giống như các cơ sở tại những quốc gia khác, thị trường mục tiêu là thị trường nội địa Việt Nam, quốc gia mà công ty đầu tư mở rộng. Các vật liệu như khung nhôm được nhập khẩu từ các nhà máy mẹ tại Nhật Bản và Thái Lan.
Do đặc thù tại Việt Nam có nhiều hoạt động sản xuất mang tính thâm dụng lao động, dựa nhiều vào thao tác thủ công, nên xét về số lượng khách hàng, nhóm khách hàng sử dụng GF cho các hoạt động cải tiến xung quanh khu vực làm việc của công nhân chiếm tỷ lệ lớn nhất. Phần lớn khách hàng là các doanh nghiệp Nhật Bản được chúng tôi khai thác và phát triển tại địa phương, và theo chúng tôi, lý do chính là GF được đánh giá như một “công cụ kaizen (cải tiến) tối ưu”.
Ví dụ, khi chế tạo bàn thao tác, chúng tôi sẽ xây dựng ý tưởng dựa trên các yếu tố như: chiều cao phù hợp với người thao tác, kích thước sản phẩm, nội dung công việc, cách cấp linh kiện và đưa sản phẩm hoàn thiện ra ngoài. Từ danh mục sản phẩm phong phú, các hạng mục tối ưu sẽ được lựa chọn, và việc lắp ráp có thể thực hiện chỉ với một chiếc cờ lê. Ngoài ra, trong quá trình sử dụng, nếu muốn tiếp tục cải tiến, khách hàng cũng chỉ cần một chiếc cờ lê để thay đổi, nên việc tự cải tiến ngay tại hiện trường trở nên vô cùng dễ dàng.
Từ những đặc điểm như vậy, phần lớn khách hàng của chúng tôi là các doanh nghiệp có ý thức cải tiến cao và mong muốn xây dựng văn hóa cải tiến liên tục. Do ý thức cải tiến không thể hình thành trong một sớm một chiều, nên trong bối cảnh tiền lương ngày càng tăng, nhiều nhà máy đã bắt đầu triển khai từ sớm. Nhờ đó, số lượng khách hàng của chúng tôi cũng không ngừng gia tăng.
―― Hình như cũng có những thiết bị ứng dụng cơ chế không dùng động lực, hay còn gọi là “karakuri”, đúng không?
Wakatsuki: Theo cảm nhận của chúng tôi, mục đích sử dụng dòng GF hiện nay khoảng 50% là cho các thiết bị sản xuất thông thường như: bàn thao tác, kệ,v.v. 50% còn lại là cho các giải pháp “karakuri” có bổ sung chuyển động, hiện đang ngày càng được quan tâm tại thị trường Việt Nam.
Đây là cơ chế tận dụng trọng lượng của linh kiện để vận chuyển sản phẩm và nâng cao hiệu quả công việc. Những ví dụ tiêu biểu có thể kể đến như: máng trượt FIFO giúp thực hiện nguyên tắc “vào trước – ra trước”, hay bộ nâng mức (level lifter) giữ cho chiều cao thùng linh kiện luôn ổn định.
Những thiết bị này tuy có cấu tạo đơn giản, nhưng lại giúp cắt giảm “từng phút, từng giây, từng bước di chuyển” của người thao tác, qua đó vừa nâng cao hiệu suất sản xuất, vừa giảm gánh nặng công việc hằng ngày. Bên cạnh đó, so với các thiết bị tự động hóa có điều khiển điện, chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn nên cũng dễ dàng đưa vào sử dụng.
Tuy nhiên, do “karakuri” tận dụng trọng lượng của vật thể nên không thể thực hiện chuyển động từ dưới lên trên. Vì vậy, trong thời gian gần đây, các giải pháp “dạng hybrid” bổ sung thêm actuator để bù đắp những phần mà “karakuri” không thể thực hiện, đang ngày càng gia tăng.
Trong thời gian tới, sẽ tập trung hỗ trợ “cải tiến liên tục”
―― Công ty có nhiều đối thủ cạnh tranh không?
Wakatsuki: Đối thủ cạnh tranh không hề ít, chủ yếu là các sản phẩm bằng thép. Với vật liệu thép có chi phí tương đối thấp, các xưởng cơ khí địa phương có trang bị thiết bị hàn có thể dễ dàng chế tạo. Ngoài ra, tại khu vực Đông Nam Á hiện cũng đang lưu hành các sản phẩm lắp ráp có concept tương tự, có xuất xứ từ Trung Quốc.
Về mặt giá cả, chúng tôi khó có thể cạnh tranh với các sản phẩm được chế tạo từ thép kết hợp với nguồn lao động giá rẻ. Trong một số trường hợp, giá chỉ bằng một nửa so với GF, và chúng tôi cũng thường nghe ý kiến rằng “biết là tốt, nhưng xét về giá thì khó tiếp cận”.
Vì vậy, tại những quốc gia có mặt bằng giá thấp như Việt Nam, các nhà máy đến từ các nước phát triển là những đối tượng chủ yếu công nhận và đánh giá cao giá trị của GF. Trên thực tế, ngoài các doanh nghiệp Nhật Bản, khách hàng của chúng tôi còn có nhiều doanh nghiệp đến từ châu Âu và Mỹ. Lý do khiến các nhà máy ở các nước phát triển dễ dàng tiếp nhận concept của GF là bởi họ có ý thức cải tiến cao như đã đề cập trước đó.
Mục tiêu lớn nhất của GF là cải tiến liên tục, và bí quyết để khách hàng duy trì cải tiến chính là “tự mình làm, tự mình sử dụng”. Với những thứ được cung cấp sẵn, dù tiện hay không tiện, người dùng thường không đánh giá, nhưng khi tự tay làm và tự tay sử dụng, khách hàng sẽ gắn bó hơn với thiết bị sản xuất, từ đó tự nhiên nảy sinh các ý tưởng cho bước cải tiến tiếp theo như “nếu làm thế này thì sao?”.
Tại SUS, chúng tôi cung cấp nhiều dịch vụ nhằm giảm bớt các rào cản cho hoạt động cải tiến, bao gồm: bán hàng trực tiếp tại hiện trường, thiết bị demo, dịch vụ vẽ thiết kế miễn phí và phần mềm 3D CAD do SUS phát triển.
―― Xin ông chia sẻ về định hướng và kế hoạch sắp tới.
Wakatsuki: Chúng tôi sẽ tiếp tục xây dựng một môi trường giúp khách hàng dễ dàng tự thúc đẩy hoạt động cải tiến hơn nữa. Bên cạnh các dịch vụ hiện có, trong thời gian tới chúng tôi sẽ bổ sung việc xây dựng thư viện phục vụ cải tiến và cung cấp dữ liệu 3D CAD tương ứng, cũng như triển khai các dịch vụ phân tích nhằm trực quan hóa những lãng phí trong công việc.
Thông qua những hoạt động này, chúng tôi mong muốn nâng cao ý thức cải tiến, hình thành thói quen “tự mình làm, tự mình sử dụng”, từ đó giúp cải tiến liên tục được bén rễ vững chắc trong các nhà máy của khách hàng.
Ngoài việc kinh doanh các sản phẩm của SUS, công ty chúng tôi còn là tổng đại lý tại Việt Nam của IAI, một nhà sản xuất robot công nghiệp của Nhật Bản. Các sản phẩm phục vụ tự động hóa như robot trục ngắn điều khiển bằng điện đang ghi nhận doanh thu tăng trưởng qua từng năm tại Việt Nam, nơi làn sóng tự động hóa đang ngày càng mạnh mẽ.
Bên cạnh đó, từ năm 2024 chúng tôi đã tự phát triển công nghệ xử lý hình ảnh cho phép thực hiện kiểm tra bằng camera, và đến năm 2025 đã tạo được doanh số bán hàng thực tế. Chúng tôi cảm nhận nhu cầu rất cao và hiện đang nhận được nhiều dự án.
Do cả sản phẩm của SUS lẫn IAI đều được sử dụng cho thiết bị sản xuất trong nhà máy, trong tương lai chúng tôi mong muốn tích hợp hoạt động kinh doanh, để trở thành một đơn vị có thể cung cấp trọn gói, một điểm đến duy nhất (one stop), từ bàn thao tác, kệ, “karakuri”, robot cho đến các thiết bị tự động hóa bao gồm cả hệ thống kiểm tra bằng camera.
